Co to są kolokacje?

W kategorii jak sie uczyć, porady językowe by Michał A. Nowakowski7 Comments

Co to są kolokacje? Kolokacje to pary słów lub zwroty, które często występują razem.
Te połączenia brzmią naturalnie dla rodzimych użytkowników języka. Posłużmy się przykładem z języka polskiego. Przeczytaj poniższe cztery zwroty i powiedz, które z nich są poprawne:

Zagadka: co to są kolokacje?

1) odnieść zwycięstwo
2) ponieść zwycięstwo
3) odnieść porażkę
4) ponieść porażkę
Nie trzeba wcale kończyć studiów polonistycznych, żeby uważać za poprawne przykłady 1) i 4). Dwa pozostałe – 2) i 3) – kiedy się je czyta lub mówi po prostu brzmią nie „po polsku”. W większości przypadków nie występują tutaj jakieś reguły. W przypadku języka polskiego uczymy się ich przez ciągłe słuchanie lub czytanie poprawnej polszczyzny.

A jak jest z angielskim?

Z językami obcymi jest podobnie, niektóre pary słów występują razem, ponieważ tak się przyjęło. Zilustrujmy to przykładem:

1) fast cars
2) quick cars
3) fast food
4) quick food
5) a fast glance
6) a quick glance
7) a fast meal
8) a quick meal
Które z podanych kolokacji są poprawne? W wypadku pierwszej czwórki chyba nikt nie ma wątpliwości, że są to przykłady 1) i 3). Następna czwórka może być trochę bardziej podchwytliwa. Poprawne kolokacje to 6) i 8). A co z pozostałymi parami? Przykłady 2) 4) 5) i 7) mogą być zrozumiałe, ale są na tyle dziwne i nienaturalne dla native speakerów, że gdybyśmy je wypowiedzieli, nasz słuchacz musiałby poświęcić chwilę, aby znaleźć odpowiedź na pytanie:”Ale o co chodzi?”.

Zwróćmy uwagę na kilka kolejnych przykładów. Mówi się: take a photo (nie: make a photo), do homework (nie: make homework),make an effort (nie: do an effort), war broke out (nie: war exploded).

A oto kilka bardziej zaawansowanych przykładów:

Processed food, rancid butter, heavy rain, highly recommended, have fun, thunderous applause, harsh criticism, sheer enjoyment, deep hatred, take pride in sth, all-time favourite, face accusations, contradictory evidence, have second thoughts, arrive at decision, have strong opinions, distinctive aroma, greasy hair.

Skąd mam wiedzieć, które wyrazy ze sobą kolokują?

Istnieje kilka sposobów, aby sprawdzić, które kolokacje są poprawne, a które nie. Po pierwsze, takie informacje zawiera dobry słownik jednojęzyczny (niektóre dwujęzyczne też je posiadają). Po drugie, niektóre książki do nauki słownictwa uczą kolokacji. Po trzecie – i to najszybsza, najłatwiejsza i zupełnie darmowa metoda – wyszukiwarka Google. Jeśli wpiszesz w pasek wyszukiwania „do homework” (konieczne w cudzysłowie) uzyskasz aż 3 330 000 wyników, natomiast jeśli wpiszesz „make homework” (też w cudzysłowie) zobaczysz tylko 109 000 wyników. Wniosek? „Do homework” jest poprawną kolokacją.

Jeśli uważasz, że ten artykuł zawiera przydatne informacje, proszę podziel się nim na Facebooku lub Google+, a wtedy więcej osób odniesie z niego pożytek.

O autorze

Michał A. Nowakowski

Facebook Google+

Człowiek: wizjoner/indywidualista. Anglista/lektor języka angielskiego od 2006, dyrektor CJO EFFEKT od 2010 roku, a właściciel od 2011.

Comments

  1. Proszę wybaczyć za ,,czepianie się szczegółów”, lecz Pani twierdzi, że autor przekonuje o niesłuszności ,,a quick meal”, podczas gdy autor wyraźnie zaznaczył poprawność tego wyrażenia. Następnie sam autor przyznaje, że to literówka i poprawia, choć nie rozumiem co.

  2. Proste tłumaczenie słowa kolokacja, bez zadęcia, które nastręcza problem w zrozumieniu.

  3. Dlaczego a quick meal jest nienaturalne? O ile reszta jest dziwna, to z quick meal spotykałam się wielokrotnie zarówno w mowie, jak i piśmie.

  4. Fajny artykuł, autor fajnie tłumaczy to co zawsze sprawia trudność, proszę o więcej:-)

Napisz komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.